Kentsel Dönüşüm Sosyal ve Kamu İşlemleri Rehberi

1. Kiracı Hakları

Kiracının Yasal Durumu

• Kiracı malik değildir, dönüşüm kararında oy hakkı yoktur
• Ancak taşınma yardımı hakkı vardır (tek seferlik)
• Kira sözleşmesi riskli yapı tespiti ile sona ermez

Tahliye Süreci

1. Bildirim: Riskli yapı kararı maliklerce kiracılara tebliğ edilir
2. Süre: Yıkım tarihi öncesinde makul süre (en az 30 gün)
3. Taşınma yardımı: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvuru
4. Yardım tutarı: İl bazında belirlenir (2026 resmi listesi: kiracıya defaten İstanbul 20.000 TL; Ankara/Antalya/Bursa/İzmir 16.000 TL; diğer büyükşehirler 14.000 TL; diğer iller 11.000 TL)

Kiracının Korunması

• Kiracı tahliye tazminatı talep edemez (6306 kapsamında muaf)
• Ancak kira sözleşmesindeki süre dolmadan tahliye isteniyorsa TBK haklarını kullanabilir
• İşyeri kiracıları: Ticari zarar tazminatı için ayrıca dava açabilir

2. Yaşlı ve Engelli Vatandaş Rehberi

Özel Durumlar

• 65+ yaş veya engelli malikler için tahliye süresinde esneklik talep edilebilir
• Geçici barınma önceliği (kamu yurtları, sosyal tesis)
• Belediye sosyal yardım başvurusu hakkı

Erişilebilir Konut Hakları

• Yeni binada zemin kat daire talep hakkı (mümkünse)
• Asansör zorunluluğu (4+ katlı binalar)
• Engelli rampa ve erişim standartları (TS 9111)

Başvuru Noktaları

• İl/ilçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV)
• Belediye Engelli Hizmetleri Birimi
• SHÇEK (Sosyal Hizmetler)

3. Tapu ve Tescil İşlemleri

Riskli Yapı Sonrası Tapu Değişiklikleri

1. Riskli yapı şerhi: Tapu kütüğüne "riskli yapı" notu düşülür
2. Kat irtifakı/mülkiyeti terkini: Yıkım kararı ile resen terkin
3. Arsa tapusu: Yıkım sonrası hisseli arsa tapusu
4. Yeni kat irtifakı: İnşaat başladığında yeni proje üzerinden kurulur
5. Kat mülkiyeti: İskan alındıktan sonra kat mülkiyetine geçiş

Cins Değişikliği

• Bina → Arsa: Yıkım sonrası Kadastro Müdürlüğü'ne başvuru
• Arsa → Bina: İskan sonrası otomatik güncelleme
• Gerekli belgeler: Yıkım tutanağı, yeni yapı iskan belgesi
• 6306 kapsamında harç muaf

Hisseli Tapu İşlemleri

• Dönüşüm öncesi hisseli tapu sorunları çözülmeli
• Paydaşlar arası hisse devri: Noter sözleşmesi + tapu tescili
• İntikal (miras): Veraset ilamı ile tapu intikali
• Dikkat: Hisseli arsada tek malik karar veremez; salt çoğunluk gerekir

4. Belediye İşlemleri ve Harçlar

İmar Durum Belgesi

• Başvuru: Belediye İmar Müdürlüğü veya e-belediye
• Bilgiler: TAKS, KAKS, kat adedi, yapı düzeni, çekme mesafeleri
• Süre: 7-15 iş günü
• Ücret: 6306 kapsamında muaf (normal: 500-2.000 TL)

Numarataj ve Adres İşlemleri

• Yeni bina adres tescili: Belediye Numarataj Birimi
• Adres değişikliği: Nüfus Müdürlüğü'ne otomatik bildirim
• e-Devlet adres güncelleme

Belediye Harçları (6306 Kapsamı)

| İşlem | Normal Ücret | 6306 Kapsamı | |-------|-------------|-------------| | İmar durum belgesi | 500-2.000 TL | Muaf | | Yapı ruhsatı harcı | Maliyet × %1-2 | Muaf | | İskan harcı | Maliyet × %0,5-1 | Muaf | | Asansör ruhsatı | 2.000-5.000 TL | Muaf | | Kanal katılım bedeli | Metraj bazlı | Muaf | | Tretuvar (kaldırım) harcı | Cephe bazlı | Muaf |

Abonelik İşlemleri (İskan Sonrası)

1. Elektrik: Dağıtım şirketine iskan + tapu ile başvuru
2. Doğalgaz: İGDAŞ/dağıtım şirketine başvuru
3. Su: İSKİ/belediye su idaresine başvuru
4. İnternet/TV: Altyapı sorgulaması + abonelik
5. Önemli: İskan olmadan bireysel abonelik yapılamaz; şantiye aboneliği ile inşaat sürdürülür

5. Geçici Barınma Seçenekleri

Kira ile Barınma

• En yaygın seçenek
• Kira yardımı ile desteklenir (18 ay)
• Bölge ve bütçeye göre konut seçimi

Akraba/Tanıdık Yanında

• Kira yardımı yine alınabilir (banka hesabına yatırılır)
• Resmi olarak yeni adres tescili gerekmez

TOKİ Geçici Konut

• Bazı büyük projelerde TOKİ geçici konut tahsis edebilir
• Öncelik: Yaşlı, engelli, çok çocuklu aileler

Konteyner Kent (Afet Sonrası)

• Büyük afetlerde AFAD tarafından kurulur
• Geçici, temel ihtiyaçlar karşılanır

Kaynak: 6306 sayılı Kanun, TBK, 634 sayılı KMK, Tapu Sicil Tüzüğü, AFAD