Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği – Özet ve Temel Tanımlar
KAKS, TAKS, emsal, katlar alanı, kapalı çıkma. 3194 İmar Kanununa dayalı yönetmelik. 2025 değişiklikleri: güvenlik ağı, afet toplanma alanı, erişilebilirlik.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği – Özet ve Temel Tanımlar
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu | RG 15.07.2017/30113 | Son değişiklikler: 28.01.2025, 13.08.2025
Temel Tanımlar (Madde 5 ve ilgili maddeler)
KAKS (Katlar Alanı Kat Sayısı / Emsal)
- Yapının inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının parsel alanına oranı.
- Formül: Toplam inşaat alanı = Parsel alanı × KAKS
- Plan notunda emsal verilmişse o değer; verilmemişse TAKS × kat adedi ile hesaplanır.
TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı)
- Binanın parsel üzerinde kaplayabileceği taban (oturum) alanının parsel alanına oranı.
- Formül: Taban oturum alanı = Parsel alanı × TAKS
- İlişki: KAKS ≈ TAKS × kat adedi (ör: TAKS 0,30 ve 4 kat → KAKS = 1,20)
Katlar Alanı
- Bodrum, asma, çatı arası, açık/kapalı çıkmalar dâhil kullanılabilen tüm katların toplamı.
- Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar (yangın merpeni, sığınak, şaft, asansör vb.) çıkarılır.
- Emsal harici toplam, parselin emsale esas alanının %30'unu aşamaz.
Kapalı Çıkma
- Madde 5 ve değişikliklerle düzenlenir. Kapalı çıkmalar inşaat alanı ve emsal hesabına tâbi olabilir.
- 2025 değişikliklerinde kapalı çıkma düzenlemesinde güncellemeler yapıldı.
Önemli 2025 Değişiklikleri (RG 32796, 32985)
- Rüzgâr türbinleri: Temel ve kule yüzeyi inşaat alanı hesabında dikkate alınır (Md.5 yeni fıkralar).
- Güvenlik ağı: Ortak alanlardaki katlar arası boşluklarda TS EN 1263 standardına uygun güvenlik ağı zorunluluğu.
- Afet toplanma alanı: Parklarda afet toplanma düzenlemeleri.
- Küçük sağlık tesisleri: Park içi küçük sağlık tesisleri (şartlarla).
- Büyük konut/ticaret projeleri: Aile sağlığı merkezi ve 0–66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi zorunluluğu.
- Erişilebilirlik: Yaşlılar dahil erişilebilirlik; kapı yükseklikleri ve medenî ölçüler.
- İmar planı olmayan parseller: Tadilat kolaylığı düzenlemeleri.
Kentsel Dönüşüm ile İlişki
- 6306 kapsamındaki uygulamalarda 3194 kısıtlamaları uygulanmaz (Md.9). Ancak yeni yapılar Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve uygulama imar planına uygun inşa edilir.
- Belediyeler kendi imar yönetmeliklerinde bu yönetmelikteki esaslara uyum sağlar.
Kaynak: Resmî Gazete, webdosya.csb.gov.tr, LEXPERA