4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun – Özet
Yapı denetim kuruluşu görevleri, denetim süreci aşamaları, sorumluluklar, yaptırımlar ve kentsel dönüşüm ilişkisi.
Özetle (AI)
4708: Yapı denetim kuruluşu proje/malzeme/işçilik denetler. Temel-kaba-çatı-iskan vizeleri. Lisans iptali ve para cezası yaptırımları.
4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun – Özet
RG. 13.07.2001/24461 | Son Değişiklik: 7471 sayılı Kanun (2023)
Amaç (Madde 1)
Can ve mal güvenliğini sağlamak üzere, imar planına, ruhsata, standartlara uygun yapı yapılması için denetim usul ve esaslarını belirlemek.
Kapsam
- Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yapılar
- İstisna: Kamu binaları, tek parselde toplam 200 m² altı yapılar (köylerde)
Yapı Denetim Kuruluşu Görevleri (Madde 2)
- Proje denetimi: Mimari, statik, mekanik ve elektrik projelerinin mevzuata uygunluğu
- Yapı malzemesi kontrolü: Beton, demir, tuğla vb. malzemelerin standartlara uygunluğu
- İşçilik denetimi: İnşaat aşamalarının teknik kurallara uygun yapılıp yapılmadığı
- Ara denetim raporları: Her inşaat aşamasında (temel, kaba inşaat, çatı) denetim raporu
- İş bitirme: Yapı kullanma izni (iskan) aşamasında son kontrol raporu
Denetim Süreci Aşamaları
- Yapı denetim sözleşmesi → Yapı sahibi + YDK (yapı denetim kuruluşu)
- Proje inceleme → Projelerin mevzuata uygunluğu
- Ruhsat başvurusu → Belediyeye YDK raporu ile birlikte
- Temel vizesi → Temel atıldıktan sonra YDK kontrolü
- Kaba inşaat vizesi → Taşıyıcı sistem tamamlandıktan sonra
- Çatı vizesi → Çatı örtüsü tamamlandıktan sonra
- İskan raporu → Tüm imalatlar tamamlandıktan sonra son kontrol
Sorumluluklar ve Yaptırımlar (Madde 8-9)
- YDK sorumluluğu: Denetim hatası nedeniyle oluşan hasar için yapı sahibine karşı sorumlu
- Lisans iptali: Ağır ihmal veya kasıt halinde Bakanlıkça lisans iptal edilir
- İdari para cezası: Mevzuata aykırılıkta 80.000 TL'den 500.000 TL'ye kadar
- Yapı müteahhidi sorumluluğu: YDK raporuna aykırı imalat yapması halinde inşaat durdurulur
Yapı Denetim Hizmet Bedeli
- Yapı sahibi tarafından ödenir
- İl bazında belirlenen birim fiyatlar üzerinden hesaplanır
- Yapı maliyetinin yaklaşık %1,5-3'ü arasında
Kentsel Dönüşüm İlişkisi
- Riskli yapı yıkılıp yeni bina yapılırken 4708 kapsamında yapı denetim zorunluluğu vardır
- 6306 kapsamındaki projelerde de aynı denetim kuralları geçerlidir
- Yapı denetim firması, müteahhitten bağımsız olmalıdır
Kaynak: Resmî Gazete, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı